Medalion ze Skały

Inicjatorem wykonania pomnika – medalionu umieszczonego na skale (Schottenstein) był Richard Grove, który dzierżawił książęcy majątek w Skale. Na razie nic więcej o nim nie wiadomo. Majątek z pałacem w owym czasie należał do Hohenzollernów z linii Sigmaringen, dzierżawcy zmieniali się do końca II wojny światowej. Medalion z profilem cesarza Wilhelma I został zamówiony przez komitet obchodów jubileuszu urodzin cesarza w Wirtemberskiej Fabryce Wyrobów Metalowych w Geislingen an der Steige, po dniu 8 lutego 1897 r. Odsłonięcie pomnika odbyło się w niedzielę 28 marca 1897 r. Znalezienie wykonawcy, transport koleją, zamontowanie, zajęło 48 dni! Medalion został wykonany z brązu techniką galwanoplastyki, na podłożu przygotowanej wcześniej płaskorzeźby gipsowej.

Wyroby z logo firmy z Geislingen (dziś WMF, dawniej biegnący struś w obramowaniu rombu), doceniane są przez kilka pokoleń na całym świecie. Firma została założona w 1853 r. przez Daniela Strauba (struś – znak heraldyczny rodziny Straub). Kilka lat później wszedł on w spółkę z braćmi Schweizer. Od 1862 r. przez 3 lata pracował tam jako projektant Gottlieb Daimler (ten od silników). Po odejściu braci Schweizer w 1866 r. firma zmienia nazwę na Straub & Son. W 1886 r. założono spółkę zależną, w Warszawie (pod zaborem rosyjskim), po przejęciu fabryki Plewkiewicz & Co, która działała do wybuchu I wojny światowej. Przed I wojną światową firma Strauba połączyła się z konkurencyjną firmą A. Ritter & Co i zmieniła nazwę na WMF AG.  W czasie II wojny światowej produkowano w niej na potrzeby wojska. Zatrudniano głównie rosyjskich robotników przymusowych. Obecnie firma zrzesza 10 spółek branży metalowej, ceramicznej, szklarskiej, elektrycznej. Produkuje szeroką gamę wyrobów najwyższej jakości, dla szeroko pojętego gospodarstwa domowego, jak naczynia, sztućce, roboty kuchenne itp. Grupę reprezentują 24 biura na całym świecie i 200 zakładowych oddziałów na Zachodzie, Chinach, USA, także w Polsce (spółka ,,Gastromedia”). W firmie kultywuje się tradycje i prowadzone są od lat szerokie przedsięwzięcia socjalne dla pracowników, bezpłatne lub po niskich cenach. Np. w latach kryzysu gdy ceny mięsa wzrosły, sprowadzano ryby dla załogi. W miejscu, gdzie rozprowadzano wówczas ryby jest dziś fabryczny sklep pod nazwą ,,Fischehalle” – targ rybny.

Medalion przytwierdzono do skały czterema hakami i uszczelniono zaprawą. Poniżej umieszczono cyfry i litery stanowiące lata: 1797 – 1897 i datę: 22 Maerz (zamiast März, problem z zamontowaniem na skale ,,ä” – umlaut), tj. dzień i  rok urodzin cesarza Wilhelma I i jego setna rocznica. Wielkość liter i cyfr wynosiła ok. 25 cm. Zamontowanie medalionu na skale zlecono firmie braci Petera i Andreasa Gansel z Bolesławca. Ich ojcem był Engelhardt Gansel, projektant i budowniczy m.in. wiaduktu kolejowego w Bolesławcu. Starszy z braci Peter (ur. 8.02.1845, zm. 18.07.1897 r.), zrealizował wiele znaczących budów, m.in. 11 kościołów, w tym np. kościół w Gościszowie, 10 zamków, w tym w Przemkowie i w Niwnicach, most w Kliczkowie. Ganselowie mieli także kamieniołom piaskowca w Żerkowicach, znajdujący się ok. 300 m w lewo od Skały z Medalionem. Do dziś jest tam zarośnięte wyrobisko i budowla po kuźni. Drugie wyrobisko znajduje się powyżej drogi wojewódzkiej nr 297, koło posesji nr 41 w Żerkowicach.

Idąc tropem informacji zawartych w akcie erekcyjnym, pozyskano z Geislingen, z dawnego firmowego katalogu, zdjęcie standardowego medalionu o średnicy 60 cm Medalion na skale miał 120 cm średnicy. Ci, którzy go widzieli twierdzą, że był taki sam, jak na zdjęciu w katalogu. Cdn.

Tekst: Tadeusz Berestecki