Wystawa „800 lat historii Lwówka Śląskiego w dokumencie”

Ważnymi źródłami do poznania naszej przeszłości są archiwalia. Te obok źródeł archeologicznych, dzieł sztuki, starej architektury stanowią postawę naukowych i popularnych opracowań historycznych. Lwówek Śląski jest tym ośrodkiem miejskim, który w dziejach  Śląska, zwłaszcza w okresie średniowiecza należał do największych, o dużym znaczeniu skupisk ludzkich. Stąd, mimo rozmaitych kataklizmów dziejowych, zachowała się po nim dość spora spuścizna archiwalna, przechowywana obecnie w Archiwum Państwowym we Wrocławiu oraz w jego Oddziale w Jeleniej Górze. Źródła te są rozproszone, znaleźć je można w różnych zespołach archiwalnych, przy czym największymi pozostają: dwa zespoły dokumentowe Depozyt miasta Lwówka i Depozyt parafii w Lwówku Śl. mieszczące się w archiwum wrocławskim oraz zespół aktowy Akta miasta Lwówka Śl. przechowywany w Jeleniej Górze. Obchody jubileuszu nadania praw miejskich stały się dobrą okazją do zorganizowania prezentacji archiwalnej pt. „800 lat historii Lwówka Śląskiego w dokumencie”.

W sobotę 28 października w lwóweckim ratuszu odbyło się otwarcie wystawy, zorganizowanej przez Powiatową i Miejską Bibliotekę Publiczną w Lwówku Śląskim oraz Archiwum Państwowe we Wrocławiu w ramach projektu „Wspólna pamięć – transgraniczna historia dwóch narodów”. Ukazuje ona niewielką część zachowanych archiwaliów dotyczących najstarszych dziejów miasta z okresu (1241) 1316-1930. Na wystawie zobaczyć można kopie ponad 70 dokumentów (w tym map i fotografii), wybranych ze zbiorów wrocławskiego archiwum oraz jego jeleniogórskiego oddziału.

Ekspozycja została podzielona na następujące sektory:

  1. Lwówek i okolice – mapy i plany
  2. Zarządzanie miastem
  3. Miasto i Kościół
  • fundacje, uposażenia i dochody instytucji kościelnych
  • jurysdykcja, interdykty i spory
  • notariusze lwóweccy i ich znaki notarialne
  • indulgencje
  • szkoły
  • działalność dobroczynna, opieka nad chorymi i ubogimi
  1. Miasto i mieszczaństwo
  • majątek i dochody miasta – czynsze, cła, transakcje handlowe
  • rzemiosło
  • wymiar sprawiedliwości (sądownictwo, kat, więzienie)
  • Żydzi
  • demografia
  • wojny
  • sprawy budowlane, architektura

XIII wieku dotyczą trzy pozycje: najstarsze treści przekazuje dokument wystawiony w 1241 r. przez księcia Henryka II Pobożnego, zachowany w odpisie z 1510 r. Najstarszym oryginalnym dokumentem jest dokument wystawiony w 1316 r. przez księcia Henryka I Jaworskiego, zaopatrzony w zachowaną pieczęć pieszą księcia. Zapoznać się można również z umieszczoną w szesnastowiecznej księdze sądowej treścią przywileju lokacyjnego, nadanego miastu w 1217 r. przez ks. Henryka Brodatego.

Wystawcami poszczególnych dokumentów byli m.in. kolejni rządzący ziemią lwówecką, jak wspomniany już książę Henryk II Pobożny, książę Henryk I Jaworski, księżna świdnicko – jaworska Agnieszka (1321/26 – 1392) czy król Maciej Korwin, jak i władze miejskie: burmistrz, rajcy, ławnicy. Dokumenty sygnują również: sam papież Sykstus IV (1471 – 1484), nuncjusz papieski Gelhard de Carceribus (1336), legat papieski Hieronim (1460) i kolejni biskupi wrocławscy: Przecław (1342 – 1376), Wacław (1382 – 1417), Konrad (1417 – 1446), Jodok (1456 – 1467), Jan (1506 – 1520), Jakub (1520 – 1539), Baltazar (1539 – 1562).

Dokumenty potwierdzają przywileje, nadania i zapisy na rzecz różnych osób i instytucji. Prezentowane są również akta dotyczące np. XVII-wiecznej apteki, browarnictwa, wydarzeń wojny trzydziestoletniej i wojen śląskich, spraw demograficznych i budowlanych.

W uroczystości otwarcia wystawy wzięli udział goście z partnerskiego miasta Wilthen: burmistrz pan Michael Herfort oraz dyrektor biblioteki, pani Jutta Wagner. To właśnie współpraca z Wilthen umożliwiła pozyskanie funduszy na organizację tego interesującego wydarzenia. Artystycznym akcentem wieczoru był recital Aleksandra Rafała Hołogi, twórcy lwóweckiego hejnału.

Do końca 2017 r. wystawę można będzie oglądać w lwóweckim ratuszu, w styczniu 2018 r. zostanie ona pokazana szerszej publiczności w partnerskim Wilthen, a ostatecznie zostanie włączona do stałej ekspozycji w Placówce Historyczno – Muzealnej PiMBP w Lwówku Śląskim. Wystawie towarzyszy dwujęzyczny katalog, prezentujący pokrótce historię miasta oraz wybrane archiwalia.

Projekt jest współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz ze środków budżetu państwa w ramach Funduszu Małych Projektów Interreg Polska-Saksonia 2014-2022.

Tekst i zdjęcia: PiMBP w Lwówku Śląskim